Pielęgnacja skóry może przynosić ulgę i wspierać leczenie różnych stanów skóry oraz chorób dermatologicznych. Jednak w przypadku choroby skóry lub podejrzenia takiego stanu zawsze priorytetem powinna być konsultacja lekarska. Tylko dermatolodzy mogą postawić medycznie wiarygodną diagnozę i, jeśli to konieczne, wdrożyć odpowiednie leczenie farmakologiczne.

• Czym jest atopowe zapalenie skóry?
• Pielęgnacja skóry przy atopowym zapaleniu skóry 
• Jakie składniki pielęgnacyjne są odpowiednie przy atopowym zapaleniu skóry? 
• Rutyna pielęgnacyjna dla skóry z atopowym zapaleniem 
• Leczenie medyczne atopowego zapalenia skóry 
• Zaostrzenia atopowego zapalenia skóry: jakie czynniki je wywołują? 

Neurodermitis, znane również jako "atopowe zapalenie skóry", to przewlekła, niezakaźna choroba skóry. Dokładne przyczyny AZS są złożone i nadal nie w pełni zrozumiane. Uważa się, że istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne, ponieważ skłonność do rozwoju atopowego zapalenia skóry często występuje w rodzinach.

Dodatkowo wpływ na chorobę mają czynniki środowiskowe, takie jak substancje wywołujące alergie, stres oraz reakcje immunologiczne. Z AZS związane są również zaburzenia układu odpornościowego i osłabiona bariera ochronna skóry.

Objawy i wygląd skóry przy atopowym zapaleniu skóry

• Bardzo sucha skóra
• Łuszczenie się skóry
• Zaczerwienienia
• Silny świąd
• Wypryski (często rozdrapane do krwi z powodu świądu, szczególnie w nocy)

Atopowe zapalenie skóry przebiega w formie nawrotów, w których fazy zaostrzeń przeplatają się z okresami bezobjawowymi. Wygląd skóry przy atopowym zapaleniu skóry różni się w zależności od stopnia nasilenia choroby oraz indywidualnych reakcji osoby dotkniętej. W fazie zaostrzenia skóra może być intensywnie zaczerwieniona i swędzieć. Na zmienionych chorobowo obszarach często pojawiają się pęcherzyki, które łatwo pękają i zaczynają sączyć się. Wypryski występujące w fazie zaostrzenia często są rozdrapywane do krwi z powodu silnego świądu. Kiedy faza zaostrzenia ustępuje, wypryski bledną, skóra staje się sucha i intensywnie się łuszczy. W okresach bezobjawowych wygląd skóry może się normalizować, jednak pozostaje ona sucha, odwodniona i z zaburzoną barierą ochronną.

Leczenie atopowego zapalenia skóry obejmuje nie tylko różne terapie medyczne, ale także odpowiednią pielęgnację skóry. Delikatna, łagodna i dobrze dobrana rutyna pielęgnacyjna może pozytywnie wpłynąć na stan skóry przy atopowym zapaleniu skóry i wydłużyć okresy między zaostrzeniami. W zależności od fazy choroby pielęgnacja skóry koncentruje się na różnych aspektach.

Pielęgnacja skóry w fazie zaostrzenia atopowego zapalenia skóry

W przypadku ostrych objawów kluczowe jest złagodzenie świądu – intensywne drapanie skóry może prowadzić do uszkodzeń, które trudno się goją i dodatkowo osłabiają barierę ochronną skóry. Kolejnym istotnym elementem jest nawilżenie skóry oraz redukcja zaczerwienień. Z tego powodu w fazach zaostrzenia atopowego zapalenia skóry szczególnie zaleca się stosowanie kremów nawilżających, chłodzących kompresów oraz produktów o działaniu przeciwzapalnym.

Pielęgnacja skóry w okresach bezobjawowych przy atopowym zapaleniu skóry

W okresach bezobjawowych skóra może się uspokoić, ale nadal pozostaje wrażliwa, sucha i z osłabioną barierą ochronną. Dlatego w tej fazie szczególnie zaleca się stosowanie produktów regenerujących i bogatych, które wzmacniają skórę i poprawiają funkcjonowanie bariery ochronnej.

Szczególnie istotne składniki pielęgnacyjne dla osób z atopowym zapaleniem skóry to mocznik (urea) i gliceryna (glycerin). Mocznik łagodzi świąd, a gliceryna zapewnia nawilżenie skóry i stabilizację bariery ochronnej skóry. Ponadto skwalan i ceramidy mają działanie wzmacniające barierę ochronną skóry. Substancje takie jak pantenol, alantoina i niacynamid wykazują działanie przeciwzapalne i łagodzące, podczas gdy olej jojoba i olej z wiesiołka mają właściwości regenerujące.

Przegląd odpowiednich składników pielęgnacyjnych przy atopowym zapaleniu skóry:

• Mocznik
• Gliceryna
• Skwalan
• Ceramidy
• Pantenol
• Niacynamid
• Olej jojoba
• Olej z wiesiołka

Przy atopowym zapaleniu skóry rutyna pielęgnacyjna powinna być jak najbardziej delikatna, łagodna i minimalistyczna. Często wystarczy ograniczyć się do kroków takich jak oczyszczanie, nawilżanie i ochrona przeciwsłoneczna, aby zminimalizować ryzyko podrażnień.

Oczyszczanie skóry przy atopowym zapaleniu skóry

Podstawą łagodnej rutyny pielęgnacyjnej przy atopowym zapaleniu skóry jest delikatne oczyszczanie, które nie zawiera alkoholu, substancji zapachowych ani perfum. Szczególnie polecane są kremy do mycia lub mleczka oczyszczające o fizjologicznym pH skóry. Tego rodzaju produkty najlepiej stosować wyłącznie wieczorem, natomiast rano wystarczy umyć twarz letnią wodą. Należy unikać produktów z drobinkami peelingującymi, szczoteczek do oczyszczania, silnego pocierania lub intensywnego tarcia skóry.

Nawilżanie przy atopowym zapaleniu skóry

Elementem nawilżania przy atopowym zapaleniu skóry mogą być, w zależności od fazy choroby, sera i kremy nawilżające zawierające wcześniej wymienione składniki pielęgnacyjne.

W fazie aktywnej choroby sięgaj po kremy nawilżające, chłodzące kompresy oraz produkty przeciwzapalne z takimi składnikami jak mocznik (urea), gliceryna (glycerin), niacynamid (niacinamide), pantenol (panthenol) i alantoina (allantoin). W fazach bezobjawowych możesz dostosować swoją rutynę i włączyć więcej produktów regenerujących oraz bogatych w tłuszcze, aby wzmocnić barierę ochronną skóry i wspierać jej regenerację. Zwróć uwagę na składniki takie jak ceramidy, skwalan, olej jojoba czy olej z wiesiołka.

Ochrona przeciwsłoneczna przy atopowym zapaleniu skóry

Zakończeniem porannej rutyny pielęgnacyjnej powinno być codzienne stosowanie ochrony przeciwsłonecznej. W ten sposób chronisz skórę przed promieniowaniem UV i zmniejszasz reakcje zapalne. Wybieraj produkty, które nie zawierają perfum, olejków eterycznych, substancji zapachowych ani drażniących alkoholi (w składzie INCI oznaczanych jako Alcohol lub Alcohol denat.).

Ważna uwaga: tak zwane alkohole tłuszczowe, takie jak alkohol cetearylowy (Cetearyl Alcohol), alkohol cetylowy (Cetyl Alcohol) czy alkohol stearylowy (Stearyl Alcohol), choć zawierają w nazwie słowo „alcohol”, nie są drażniące. W rzeczywistości są to składniki pielęgnacyjne i całkowicie bezpieczne dla skóry.

Atopowe zapalenie skóry zawsze powinno być zdiagnozowane medycznie – wizyta u dermatologa powinna być więc pierwszym krokiem. Pod opieką lekarza można jak najlepiej ocenić stan choroby i ustalić, czy konieczna jest terapia farmakologiczna. Indywidualne dostosowanie terapii jest kluczowe, ponieważ atopowe zapalenie skóry przebiega różnie u poszczególnych osób.

Atopowe zapalenie skóry przebiega w formie nawrotów i wydaje się pojawiać losowo. Jednak określone substancje lub sytuacje (tzw. wyzwalacze) mogą wywoływać „zaostrzenia” choroby. Do tych czynników należą:

• Zmiany klimatyczne i wahania temperatury
• Długotrwały lub powtarzający się kontakt z wodą i potem
• Kontakt z alergenami (sierść zwierząt, pyłki, roztocza)
• Określone składniki w żywności, takie jak mleko, pszenica, cytrusy, soja czy ostre przyprawy
• Czynniki psychiczne i stres są również powiązane z zaostrzeniami atopowego zapalenia skóry

Osoby dotknięte chorobą powinny rozpoznać swoje indywidualne czynniki wyzwalające i – jeśli to możliwe – konsekwentnie ich unikać.