Pielęgnacja skóry może łagodzić objawy różnych stanów skórnych oraz wspierać leczenie dermatologiczne. Jednak w przypadku podejrzenia choroby skóry zawsze należy skonsultować się z lekarzem. Tylko dermatolog może postawić trafną diagnozę oraz wdrożyć odpowiednie leczenie farmakologiczne.

• Jak powstaje łojotokowe zapalenie skóry?
• Czy z łojotokowym zapaleniem skóry należy udać się do dermatologa? 
• Jak wygląda skóra dotknięta łojotokowym zapaleniem? 
• Pielęgnacja skóry przy łojotokowym zapaleniu skóry 
• FAQ: najczęściej zadawane pytania dotyczące łojotokowego zapalenia skóry 

Dokładne przyczyny rozwoju łojotokowego zapalenia skóry nie są w pełni poznane. Przypuszcza się jednak, że istotną rolę odgrywa bariera ochronna skóry. Jeśli jest uszkodzona, bakterie oraz grzyby obce dla skóry mogą łatwiej się namnażać. Dodatkowo, przy łojotokowym zapaleniu skóry często występuje zwiększona produkcja sebum.

Przyczyny łojotokowego zapalenia skóry są wieloczynnikowe, co oznacza, że na jego rozwój wpływa kilka elementów:

• Zaburzone mikrobiom skóry: nadmierny wzrost grzyba drożdżopodobnego Malassezia furfur.
• Stan układu odpornościowego: osłabiona odporność może sprzyjać chorobie.
• Hormony: męskie hormony (androgeny) mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby.
• Stres: może wpływać negatywnie na reakcje zapalne skóry.
• Warunki klimatyczne: zimą objawy zwykle się nasilają.

Łojotokowe zapalenie skóry to przewlekła, zapalna choroba skóry. W celu dokładnej diagnozy oraz oceny stopnia zaawansowania należy skonsultować się z dermatologiem. W cięższych przypadkach konieczne może być wdrożenie leczenia farmakologicznego, takiego jak leki przeciwgrzybicze (antymykotyczne) lub kortykosteroidy. Leki przeciwgrzybicze (antymykotyki) nakłada się miejscowo na zmienione obszary skóry.

 Hamują one rozwój grzyba Malassezia furfur, a dodatkowo działają łagodząco i przeciwzapalnie. Kortykosteroidy są stosowane krótkoterminowo, zwłaszcza gdy skóra jest mocno zaogniona. Preparaty lecznicze najczęściej mają formę kremów lub maści. W przypadku zmian w owłosionych partiach skóry, dostępne są specjalne szampony lub roztwory.

Zdrowa skóra nieustannie się odnawia: nowe komórki przesuwają się ku powierzchni, gdzie ulegają naturalnemu złuszczaniu, co jest niewidoczne gołym okiem. Przy łojotokowym zapaleniu skóry proces ten jest zaburzony, przez co tworzą się duże, widoczne łuski, które dłużej pozostają na skórze.

Łojotokowe zapalenie skóry najczęściej występuje na skórze głowy i twarzy. Typowe lokalizacje to: Linia włosów, Brwi, Fałdy nosowo-wargowe, Okolice za uszami, U mężczyzn również obszar brody

Charakterystyczne objawy łojotokowego zapalenia skóry:

• Białawe lub żółtawe łuski – często tłuste i tworzące zlewające się ogniska.
• Zaczerwieniona, zaogniona skóra.
• Świąd w okolicy skóry głowy, który może być nasilony.
• Na innych obszarach łuski zwykle nie powodują świądu.

U niemowląt łojotokowe zapalenie skóry pojawia się głównie na skórze głowy w postaci tzw. czepca kołyskowego lub ciemnieniuchy. Zmiany te zazwyczaj ustępują samoistnie po kilku miesiącach.

Łojotokowego zapalenia skóry nie można leczyć wyłącznie pielęgnacją. W pierwszej kolejności należy skonsultować się z dermatologiem, ponieważ może być konieczne wdrożenie leczenia farmakologicznego. Odpowiednia pielęgnacja wspiera jednak skórę, łagodząc objawy. Powinna być delikatna, nawilżająca, regenerująca i pielęgnująca.

Oczyszczanie skóry przy łojotokowym zapaleniu

Używaj łagodnych żeli do mycia, które usuwają nadmiar sebum, jednak nie przesuszają skóry. Niektóre produkty oczyszczające zawierają dodatkowo substancje złuszczające, które wspomagają delikatne usuwanie martwego naskórka. W przeciwieństwie do tradycyjnych peelingów, tego rodzaju preparaty działają krótkotrwale i powierzchownie na skórę. Tego typu żele oczyszczające można zazwyczaj stosować codziennie i łączyć z innymi produktami złuszczającymi (w tym przypadku ochrona przeciwsłoneczna jest obowiązkowa!). Jednak również tutaj ważna jest obserwacja skóry. Ogólna zasada: skóra po oczyszczeniu nie powinna być napięta. Dalsze wskazówki dotyczące oczyszczania skóry przy łojotokowym zapaleniu: Unikaj mydeł, ponieważ zakłócają równowagę skóry. Olejki oczyszczające, choć są delikatne, w przypadku łojotokowego zapalenia skóry mogą być zbyt obciążające. Zamiast tego lepiej wybierać produkty bezolejowe i beztłuszczowe.

Peelingi przy łojotokowym zapaleniu skóry

Delikatne peelingi z kwasem salicylowym wspierają usuwanie martwego naskórka. Działają przeciwzapalnie, redukując stany zapalne skóry. Jak stosować? Zacznij od aplikacji peelingu wieczorem, raz w tygodniu. Obserwuj skórę przez kolejne 2-3 dni. Jeśli nie wystąpią podrażnienia, zaczerwienienie lub pieczenie, można stosować peeling 1-2 razy w tygodniu. Peelingi z kwasem glikolowym lub kwasem mlekowym również mogą być skuteczne.

Nawilżanie skóry przy łojotokowym zapaleniu skóry

Stan skóry dotkniętej łojotokowym zapaleniem skóry jest często wrażliwy, podrażniony oraz objęty stanem zapalnym. Pojawia się również uczucie napięcia i suchości. Odpowiednia pielęgnacja nawilżająca powinna być delikatna i łagodna, wolna od perfum, substancji zapachowych, olejków eterycznych oraz produktów z wysoką zawartością alkoholu (poniżej 10%). 

Warto wybierać kosmetyki regenerujące i nawilżające, które zawierają składniki takie jak mocznik (urea), naturalne czynniki nawilżające, kwas hialuronowy czy glicerynę. Składniki łagodzące, takie jak pantenol, bisabolol i alantoina, dodatkowo koją skórę i zmniejszają stany zapalne.

Bibliografia

1. Naldi L and Diphoorn J, Seborrhoeic dermatitis of the scalp. BMJ Clin Evid. 2015 May 27;2015:1713.
2. Clark GW et al., Diagnosis and treatment of seborrheic dermatitis. Am Fam Physician. 2015 Feb 1;91(3):185-90.
3. Borda LJ et al., Treatment of seborrheic dermatitis: a comprehensive review. J Dermatolog Treat. 2019 Mar;30(2):158-169.
4. Wikramanayake TC et al., Seborrheic dermatitis-Looking beyond Malassezia. Exp Dermatol. 2019 Sep;28(9):991-1001.